Şifrlovçi viruslar 1C serveriga RDP orqali qanday kiradi va serverni qanday himoya qiliş kerak
17.11.2026
2026-yil 7-avgustda UZCERT Özbekistondagi davlat idoralari va biznesni RDP — masofaviy iş stoli protokoli orqali hujumlar tölqini haqida ogohlantirdi. Bir neçta taşkilotda serverlar va kompyuterlardagi maʼlumotlar allaqaçon şifrlangan. 1C serveri — köp uçraydigan nişon: şifrlovçi virus bazalarni şifrlasa, buxgalteriya hisob-faktura çiqara olmaydi va hisobot topşira olmaydi.
Şifrlovçi virus 1C serveriga RDP orqali kiradigan beş yölni va birinçi navbatda nimalarni yopiş kerakligini körib çiqamiz.
Nega şifrlovçi viruslar 1C serveriga RDP orqali hujum qiladi
RDP buxgalterga uydan ham 1C dasturida ofisdagidek işlaş imkonini beradi. Agar RDP porti internetga töğridan-töğri oçiq bölsa, serverga faqat buxgalter emas, begonalar ham kirişga urinadi.
Hujumlar kölamini Sophos hisobotlari körsatadi. Kompaniya 2024-yildagi 400 dan ortiq hodisani tahlil qildi: 84% holatda RDP işlatilgan. 2026-yilgi hisobotda 661 ta hodisa bor: hujumlarning 67% hisob qaydnomalarini buzişdan boşlangan, 59% holatda köp bosqiçli autentifikatsiya bölmagan, şifrlovçi viruslarning 88% iş vaqtidan taşqari işga tuşirilgan.
Kiçik biznes ham bundan mustasno emas. Kaspersky maʼlumotlariga köra, 2026-yilning yanvar–aprel oylarida Rossiyada kiçik va örta biznesga tovlamaçi dasturlar hujumi 14% ga oşgan, parol tanlaş yöli bilan RDP orqali hujumlar ham köpaygan.
Şifrlovçi virusning 1C serveriga beş yöli
1. RDP parolini tanlaş
Botlar keça-kunduz internetda oçiq 3389-portni qidiradi va «login — parol» juftliklarini terib çiqadi: «Administrator» va «123456», «buh» va «buh2024». Sophos maʼlumotlariga köra, 2025-yilda parol tanlaş kirib oliş usuli sifatida zaifliklardan foydalaniş bilan deyarli tenglaşdi: 15,6% ga qarşi 16%.
2. Öğirlangan parol
Buxgalter serverga uydagi noutbukidan ulanadi, noutbukda esa stiler dastur yaşirinib yotibdi. Saqlangan RDP ulanişidagi parol hujumçiga ketadi. Hujumçi heç narsani tanlab ötirmaydi — u xodim sifatida kiradi. Sophos hisobotida (2025) buzilgan hisob maʼlumotlari hujumlarning asosiy sababi böldi — 41% holat.
3. Yangilanmagan Windows Server
Eski serverlarda yillar oldin yopilgan zaifliklar qoladi. Masalan, BlueKeep (CVE-2019-0708): Windows 7 va Windows Server 2008 dagi RDP xizmatidagi bu zaiflik parolsiz kod işga tuşirişga imkon beradi. Microsoft tuzatişni 2019-yil mayida çiqargan, lekin yangilanmagan server hozir ham zaif. Windows Server 2012 2023-yil oktabridan beri xavfsizlik yangilanişlarini olmaydi.
4. Barça buxgalterlar uçun umumiy hisob qaydnomasi
Beşta buxgalter bitta login bilan kiradi, parol server örnatilganidan beri özgarmagan. Uni sobiq xodimlar ham, uç yil oldin 1C ni sozlagan pudratçi ham biladi. Bitta odamning kirişini öçirib bölmaydi — faqat hammaning parolini almaştiriş mumkin.
5. Pudratçining kiriş huquqi
1C dasturçisi yoki taşqi administrator serverga administrator huquqlari bilan ulanadi. Agar uning kompyuteri buzilsa, hujumçi serveringizga tayyor kiriş yölini oladi. Kaspersky qayd etişiça, hujumçilar kompaniyalarga tobora köproq pudratçilar va dasturiy taʼminot işlab çiquvçilari orqali hujum qilmoqda.
Şifrlovçi virus 1C serveriga kirgandan keyin nima qiladi
1C serveriga hujum odatda bitta ssenariy böyiça boradi:
1. Hujumçi keçasi yoki dam oliş kuni, server ekraniga heç kim qaramaganda kiradi.
2. Izlarini yaşiriş uçun antivirusni öçirib qöyadi va hodisalar jurnallarini yöq qiladi.
3. Serverda, ulangan disklarda va tarmoq papkalarida zaxira nusxalarni qidiradi — ularni öçiradi yoki şifrlaydi.
4. Baza fayllarini şifrlaydi: fayl rejimida 1Cv8.1CD, klient-server rejimida SQL Server baza fayllari.
5. Telegram yoki elektron poçta kontakti körsatilgan tölov talabi yozuvini qoldiradi.
Hujumçi şoşilmaydi. Sophos maʼlumotlariga köra, kirib olişdan aniqlanişgaça bölgan median vaqt — uç kun. Kaspersky forumining foydalanuvçisi odatiy holatni tasvirlagan: 2024-yil 16-oktabrga ötar keçasi hujumçilar RDP orqali kirgan, antivirusni öçirgan, maʼlumotlarni şifrlagan va 2300 dollar talab qilgan.
Şu serverning özidagi zaxira nusxa qutqarmaydi. Şifrlovçi virus özi kirgan hisob qaydnomasi köradigan hamma narsani köradi. Nusxa faqat server unga yeta olmasa saqlanib qoladi: u boşqa tizimda, boşqa hisob maʼlumotlari bilan saqlanadi.
Çek-list: 1C serverini şifrlovçi virusdan qanday himoya qiliş kerak
- RDP portini internetdan yoping. Xodimlarni VPN yoki masofaviy iş stollari şlyuzi orqali ulang, töğridan-töğri kirişni faqat işonçli IP-manzillar uçun qoldiring. Bu UZCERT va Sophos tavsiyalarida birinçi örinda turadi.
- Kirişning ikkinçi bosqiçini yoqing. Parol va ilovadagi kod yoki kalit: öğirlangan parolning özi kiriş uçun yetmaydi.
- Muvaffaqiyatsiz urinişlardan keyin bloklaşni sozlang. Windows hisob qaydnomalarini bloklaş siyosati parol tanlaşni töxtatadi: bir neça xatodan keyin hisob qaydnomasi vaqtinça bloklanadi.
- Tarmoq darajasida autentifikatsiyani (NLA) yoqing. Server seansni oçişdan oldin login va parolni talab qiladi — bu BlueKeep kabi zaifliklardan foydalanişni qiyinlaştiradi.
- Har bir xodimga alohida hisob qaydnomasi bering. Xodim işdan böşagan kuni uning kirişini öçiring va u bilgan parollarni almaştiring.
- Pudratçilarni çeklang. Kirişni doimiy emas, iş davriga bering va kim ulanganini tekşiring.
- Windowsni yangilang va 1C ni qöllab-quvvatlanmaydigan versiyalarda saqlamang. Windows Server 2008 va 2012 endi xavfsizlik tuzatişlarini olmaydi.
- Zaxira nusxalarni 3-2-1 qoidasi böyiça saqlang. Bitta nusxa serverdan taşqarida va uning hisob qaydnomalari yeta olmaydigan joyda turişi kerak. Har çorakda 1C bazasini nusxadan tiklaş mumkinligini tekşiring.
- Kiriş jurnallarini saqlang. Sophos qayd etişiça, jurnallar yöqolgan holatlar ikki baravar köpaygan: ularsiz hujumçi qanday kirganini aniqlab bölmaydi.
1C serveri allaqaçon şifrlangan bölsa, nima qiliş kerak
UZCERT zararlangan tizimni darhol tarmoqdan uziş, dalillarni saqlaş va hodisa haqida incident@uzcert.uz manziliga xabar berişni tavsiya qiladi. Serverni qayta yuklamang va tölov talabi yozuvini öçirmang — u orqali mutaxassislar şifrlovçi virus turini aniqlaydi. Tölov tölaş maʼlumotlar deşifrlanişini kafolatlamaydi.
Keyin RDP orqali kiriş huquqi bor barça hisob qaydnomalarining parollarini almaştiring va serverda yangi hisob qaydnomalari paydo bölmaganini tekşiring. Bazani nusxadan faqat hujumçi foydalangan kiriş yölini yopganingizdan keyin tiklang.
Dicloud 1C bazalarini qanday himoya qiladi
1C uçun bulutli infratuzilmada biz har kuni zaxira nusxa olamiz va ularni 30 kungaça saqlaymiz. Bazaga biror narsa bölsa, hisobni noldan boşlamaysiz — bazani kerakli sanaga tiklaysiz.
Infratuzilmani keça-kunduz kuzatib boramiz. Favqulodda murojaatlarni 24/7 qabul qilamiz va 10 daqiqa içida javob beramiz — dam oliş kuni tovlamaçining yozuvi bilan yolğiz qolmaysiz.
Agar 1C serveringiz ofisda tursa, mutaxassislarimiz uni texnik qöllab-quvvatlaşga oladi: zaxira nusxalaş va keça-kunduz monitoringni sozlaydi, RDP orqali kirişni qanday yopişni maslahat beradi.
Dicloud bilan 1100+ doimiy mijoz işlaydi. 1C serveringiz RDP orqali hujumlar uçun oçiq yoki yöqligini tekşirib beramiz:
Telefon: +998 99 299 08 00
Telegram: @headofsales_dicloud
Sayt: dicloud.uz
Boshqa yangiliklar

17.11.2026
Şifrlovçi viruslar 1C serveriga RDP orqali qanday kiradi va serverni qanday himoya qiliş kerak
Şifrlovçi virus 1C serveriga kiradigan beş yölni körib çiqamiz va himoya böyiça çek-list beramiz.

17.11.2026
GPT 1C Buxgalter bazasini «tuzatdi» va hujjatlarni buzdi: hisobni 20 daqiqada qanday tikladik
Tungi soat birda mijoz xabar berdi: GPT 1C bazasini va hujjatlarni buzdi. 35 daqiqadan so'ng baza avvalgi holiga qaytib töliq işlatilinyotgan edi. Bazani qanday tiklaganimiz va AI bilan 1C da xavfsiz işlaşning 5 qoidasi.

23.10.2026
1C bulutda: buxgalterlar ishonadigan 5 ta afsona
Bulutli xizmatlardan foydalanishni boshlashdan oldin nimaga ishonish va nimani qayta tekshirish kerak?